Dự đoán giá Bitcoin bằng mô hình stock-to-flow

Giá của Bitcoin trong tương lai luôn là một câu hỏi tỷ đô, ai biết trước được thì hẳn sẽ giàu. Thực tế thì không ai biết chắc chắn được giá của Bitcoin ngày mai sẽ lên hay xuống, kể cả là những chuyên gia lâu năm trên thị trường.

Tuy vậy, để thoả mãn sự tò mò đó thì nhiều người đã tạo ra các mô hình dự đoán giá Bitcoin từ các thông số bằng các công thức tính khác nhau. Một trong số đó là mô hình Stock-to-Flow của Plan₿ dựa trên tổng cung của Bitcoin là 21 triệu BTC và cơ chế lạm phát của nó. Lý do mình muốn giới thiệu mô hình này là vì nó đã dự báo rất sát diễn biến giá Bitcoin cho đến hiện tại.

Stock-to-flow (S/F) là gì?

Stock là trữ lượng, flow là lưu lượng. Đây là hai khái niệm cực kỳ quan trọng trong lĩnh vực nghiên cứu Động lực hệ thống (System Dynamics). Lĩnh vực áp dụng thường vĩ mô và có độ phức tạp cao cũng như nhiều biến động.

Đối với Bitcoin, stock chính là số lượng BTC đã được tạo ra và đang lưu hành còn flow chính là số BTC được sinh ra trong một khoảng thời gian. Và SF được tính bằng công thức như dưới:

S/F = Stock / Flow

Đây là một cách tính mới. Thông thường ta biết tỉ lệ lạm phát được tính bằng công thức Flow / Stock (tỉ lệ giữa số lượng gia tăng so với số lượng có sẵn). Còn S/F diễn đạt một yếu tố mới: Sự khan hiếm.

Diễn đạt sự khan hiếm bằng stock-to-flow

Sự khan hiếm được định nghĩa là tình trạng thiếu thốn một thứ gì đó, hoặc thứ đó không thể dễ dàng được tìm thấy hay tạo ra được.

Nick Szabo có một định nghĩa mới rất hay về sự khan hiếm: unforgeable costliness (sự tốn kém không thể giả mạo).

“Điểm chung của đồ cổ, thời gian và vàng là gì? Chúng đều tốn kém, kể cả về mặt chi phí để tạo ra chúng và lịch sử đặc biệt của chúng, và hoàn toàn không thể làm giả các tốn kém này. [..] Cài đặt sự-tốn-kém-không-thể-giả-mạo này trên máy tính gặp nhiều khó khăn, tuy nhiên nếu giải quyết được các khó khăn này chúng ta có thể có được một loại vàng kỹ thuật số.”

– Nick Szabo

“Kim loại quý và các đồ sưu tầm đều có sự khan hiếm không thể giả mạo được bởi chính chi phí để hình thành chúng. Sự khan hiếm này đã một thời tạo nên giá trị của tiền, và giá trị này không cần phụ thuộc vào bên thứ ba nào cả. [..] Tuy nhiên bạn không thể thanh toán online bằng một mảnh kim loại, do đó nếu có một loại tài sản online cũng có đặc điểm khan hiếm không thể giả mạo, không phụ thuộc hoàn toàn vào một bên thứ ba nào, có thể được lưu trữ và gửi nhận an toàn cũng như xác thực với chi phí tối thiểu thì sẽ tiện biết mấy. Đó sẽ là vàng kỹ thuật số – Bit gold”

– Nick Szabo

Bitcoin có tất cả các đặc điểm của vàng kỹ thuật số mà Nick Szabo đã nói ở trên. Cần rất nhiều năng lượng để tạo ra một Bitcoin và hoàn toàn không thể làm giả được. Lưu ý rằng tiền giấy và kể cả các altcoin có hashrate nhỏ khác đều dễ dàng bị tác động về tổng cung bởi một công ty hoặc một nhóm người nào đó.

Saifedean Ammous đã đề ra một định nghĩa rất hữu ích về sự khan hiếm sử dụng tỉ lệ S/F:

“Đối với bất kỳ một loại hàng hoá nào khi lượng cung bị nhân đôi lên thì sẽ kéo giá trị cổ phiếu xuống, kéo theo một sự giảm giá thị trường và gây thiệt hại đến các nhà đầu tư nắm cổ phiếu đó. Đối với vàng, cho dù nó có tăng giá mạnh lên thì cũng không thể làm sản lượng tăng mạnh lên theo được, và kết quả là giá cả theo thời gian hiện đang tăng với tốc độ 3% hàng năm mặc cho lượng cung vàng vẫn tăng.”

“Chính tỉ lệ cung thấp không hề thay đổi đã tạo nên giá trị căn bản của vàng xuyên suốt lịch sử loài người.”

“Tỉ lệ S/F cao của vàng đã giúp nó trở thành loại hàng hoá có biến động giá của nguồn cung mới là thấp nhất.”

“Vào 2017, số BTC đang được lưu hành lớn gấp 25 lần số BTC được đào mới trong năm đó. Hiện tại tỉ lệ này vẫn nhỏ hơn 1 nửa so với của vàng, tuy nhiên vào 2022 tỉ lệ này chắc chắn sẽ vượt qua của vàng.

Ammous

Như vậy sự khan hiếm có thể được định lượng bởi S/F

Bảng mô tả sự khan hiếm của các kim loại quý phổ biến

Vàng có S/F = 62, tức là phải mất 62 năm khai thác mới tạo ra số lượng vàng bằng với số vàng đang được lưu hành. Bạc tiếp theo sau với S/F là 22. Chính với tỉ lệ S/F cao này làm vàng và bạc đã trở thành hàng hoá mang đặc điểm của tiền.

Ngược lại palladium, bạch kim cũng như hầu hết các hàng hoá khác đều có S/F trên dưới 1. Điều này có ý nghĩa rằng tổng lượng hàng hoá đang lưu hành đều bằng hoặc bé hơn tổng lượng hàng cung mới hàng năm. Giả sử nếu có ai đó tích trữ nó với số lượng lớn trong một khoảng thời gian ngắn thì giá cả của loại hàng hoá này sẽ tăng vọt, nhưng sự tăng vọt giá cả này kích thích tăng năng suất sản xuất ra nó dẫn đến tăng sản lượng cung mới vào thị trường, và cuối cùng giá cả lại giảm xuống lại khi cung và cầu trở nên cân bằng. Điều này gần như không thể thay đổi.

Hiện tại tổng số Bitcoin đang lưu hành là 17.9tr BTC, và cung mới trong năm nay tầm 0.7tr BTC nên S/F = 25.4. Tỉ lệ S/F này giúp Bitcoin được xếp vào loại nhóm hàng hoá giống như vàng và bạc.

Số lượng Bitcoin được tạo ra sẽ là 21tr đồng BTC, điều này đã được quy định trong mã nguồn của nó. Các block mới được tạo ra với tốc độ trung bình 10 phút, mỗi khi thợ đào tìm thấy chuỗi hash phù hợp với block mới cần tạo ra. Trong mỗi block mới sẽ chứa các giao dịch, giao dịch đầu tiên (coinbase) là giao dịch trả tiền thưởng cho thợ đào đã đào ra block đó. Bitcoin trong giao dịch này có 2 loại bao gồm tiền phí gửi và Bitcoin mới được tạo ra gọi là subsidy. Số Bitcoin subsidy này ban đầu được quy định là 50 BTC và cứ giảm 1 nửa sau 210,000 block (hai trăm mười nghìn block). Sự kiện giảm 1 nửa này được gọi là halving (chia đôi) và là sự kiện rất quan trọng về phương diện lạm phát và tỉ lệ S/F của Bitcoin. Sơ đồ dưới biểu diễn lạm phát của Bitcoin theo thời gian, sự gấp khúc của đồ thị bị gây ra chính bởi sự kiện halving đã nói trên.

source: https://plot.ly/~BashCo/5.embed

Stock-to-Flow và giá trị của Bitcoin

Giả thuyết cơ bản của nghiên cứu này là sự tác động của sự khan hiếm của hàng hoá (được đo lường bằng S/F) lên giá của hàng hoá đó. Điều này được gợi lên sau khi tham khảo bảng khan hiếm ở trên cùng với tổng giá trị thị trường của kim loại quý tương ứng.

Dữ liệu nghiên cứu

S/F được tính trong khoảng thời gian từ tháng 12/2009 cho đến 1/2019 (tổng cộng có 111 điểm dữ liệu). Số block tạo mới hàng tháng được query trực tiếp từ blockchain ra (sử dụng Python/RPC/bitcoind). Với số block được sinh ra hàng tháng và số Bitcoin tạo mới trên mỗi block ở thời điểm tương ứng đó ta có thể tính được flow và stock, tức là tính được S/F. Ngoài ra, vì có tầm khoảng 1tr BTC bị thất lạc, tức là không còn trong lưu thông nữa, nên sẽ bị loại ra khỏi tính toán bằng cách bỏ qua 1tr BTC đầu tiên trong quá trình tính toán.

Giá của Bitcoin được tham chiếu từ nhiều nguồn khác nhau nhưng đều bắt đầu sớm nhất là từ tháng 7/2010. Trước tháng 7/2010 thì có 2 sự kiện về giá đầu tiên của Bitcoin (1309 BTC giá 1$ vào tháng 10/2009, báo giá 0.003$/BTC đầu tiên trên BitcoinMarket vào tháng 3/2010 và cuối cùng là sự kiện Bitcoin Pizza với 10 nghìn BTC cho 1 chiếc bánh pizza 41$) cũng được thêm vào để làm dữ liệu nội suy.

Bên cạnh đó dữ liệu S/F của vàng và bạc cũng sẽ được đưa vào để làm chuẩn. (Vàng: S/F=62, tổng giá trị 8.5 nghìn tỷ $. Bạc: S/F=22, tổng giá trị 208 tỷ $)

Mô hình hoá dữ liệu

Với giá trị thị trường từ 10,000$ cho đến 100 tỷ $ thì rõ ràng sử dụng logarit để thu nhỏ tỉ lệ đồ thị sẽ giúp nó dễ nhìn hơn.

S/F của vàng, bạc và Bitcoin (theo thời gian)
Trục tung trái: tổng vốn hóa, trục hoành: S/F

Trong đồ thị trên, ta thấy vị trí của các điểm sắp xếp rất khớp đường hồi quy tuyến tính (đường chéo màu đen). Điều này cho thấy một mối liên hệ mạnh mẽ giữa S/F và tổng vốn hóa.

Yếu tố khác: quy luật năng lượng và fractal

Kết luận

References:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.